Lang leve Jane

Geschiedenis, maar dan met een knipoog

Lang leve Jane begint bij Lady Jane Grey, maar doet niet alsof het een keurige reconstructie van de zestiende eeuw wil zijn. Cynthia Hand, Brodi Ashton en Jodi Meadows nemen een bekende, tragische periode uit de Engelse geschiedenis en draaien eraan tot er ruimte ontstaat voor magie, romantiek en een vertelstem die graag met de lezer meegrinnikt. Wie een strikt historisch verhaal zoekt, zit hier verkeerd. Wie wil zien wat er gebeurt als de geschiedenis besluit een andere uitweg te nemen, krijgt een speelse en doelbewust eigenwijze roman.

Jane is boven alles een lezer. Dat maakt haar niet automatisch wereldwijs; boekenwijsheid en hofpolitiek zijn verschillende vaardigheden. Juist die tegenstelling geeft het verhaal zijn humor. De plichten die haar worden opgelegd zijn ernstig, maar de roman weigert om ernst en plechtigheid hetzelfde te maken. De auteurs laten Jane nadenken, twijfelen en zich verzetten zonder haar te veranderen in een foutloze moderne heldin in een kostuum.

Humor is de motor

De grootste aantrekkingskracht van dit boek is de toon. De drie auteurs kiezen voor een verteller die commentaar levert, de regels van het verhaal onderbreekt en duidelijk maakt dat het hier niet gaat om een lesboek. Dat werkt vooral goed als je openstaat voor woordgrappen en een paar bewuste anachronistische knipogen. De humor haalt de dreiging niet weg, maar verandert wel de manier waarop je haar beleeft: een hachelijk moment kan tegelijk spannend en absurd zijn.

Die keuze vraagt iets van de lezer. Sommige fantasyromans nodigen je uit om volledig in een geloofwaardige wereld te verdwijnen; Lang leve Jane wil juist dat je merkt hoe slim het met die wereld speelt. Als de grappen je ritme treffen, leest het boek snel en licht. Als je een ernstige historische sfeer verwacht, kan de verteller te aanwezig voelen. De roman is eerlijk over die smaak: de luchtigheid is geen versiering, maar de kern van zijn stijl.

Romantiek, macht en een andere afloop

Onder de grappen ligt een verhaal over macht die zonder toestemming wordt uitgedeeld. Jane krijgt weinig zeggenschap over haar toekomst, terwijl de mensen om haar heen hun eigen agenda hebben. De fantasywendingen vergroten dat conflict en geven de auteurs de kans om vragen over identiteit en vooroordeel in het avontuur te verwerken. De magie is niet alleen een leuke afwijking van de geschiedenis; zij bepaalt wie veilig is, wie zich moet verbergen en wie als normaal mag gelden.

De romantiek is belangrijk, maar niet het enige antwoord op alles. Jane moet zelf ontdekken welk verhaal zij over haar leven wil geloven. Daardoor werkt de relatieontwikkeling het best wanneer die naast haar nieuwsgierigheid en eigen wil staat, niet wanneer zij die vervangt. De plot is energiek, met misverstanden, hofintriges en ontsnappingen, maar het boek houdt vast aan de gedachte dat een personage meer verdient dan de afloop die anderen al voor haar hebben opgeschreven.

De Nederlandse vertaling van Mariella Manfré heeft de lastige taak om de speelse stem natuurlijk te laten klinken. De vertaling kiest voor een vlotte Nederlandse toon die bij de jonge doelgroep past en de humor niet wegpoetst. Dat is precies wat deze roman nodig heeft: de grappen moeten voelen alsof ze in het verhaal horen, niet alsof ze van buitenaf zijn ingevoegd.

Voor welke lezer?

Lang leve Jane is voor lezers vanaf ongeveer veertien jaar die historische fantasy niet te plechtig willen. Het past goed bij wie houdt van romantiek, een slimme verteller en verhalen waarin een bekende geschiedenis een andere bocht neemt. Fans van donkere, detailgetrouwe Tudor-romans kunnen beter eerst een fragment proberen; de vrijheid waarmee het boek met feiten speelt is de bedoeling, geen fout.

Samenvatting

Met Lang leve Jane maken Cynthia Hand, Brodi Ashton en Jodi Meadows van Lady Jane Grey een hoofdpersoon die niet stilletjes in een vastgeschreven tragedie verdwijnt. De roman combineert hofintriges, magie en romantiek met een constante humoristische knipoog. Niet iedere lezer zal de uitbundige vertelstem waarderen, maar voor wie op zoek is naar luchtige historische fantasy met een eigenzinnige heldin is dit een zeer aanstekelijke keuze.